O voso Día das Letras!

Escolas de toda Galicia fannos saber das actividades realizadas en homenaxe a Xela Arias. Aquí está a lista completa, por orde de chegada, de todos os centros participantes de infantil e primaria no certame contádenos do voso Día das Letras!

(*Listaxe actualizada a 5 de xullo de 2021)

O Seminario Permanente de Formación do Profesorado do CEIP Galán, en Oseiro-Arteixo (A Coruña), leva máis de dez anos elaborando material para o Día das Letras Galegas. A iniciativa conta coa colaboración doutra ducia de centros educativos da provincia da Coruña. Neste ano dedicado a Xela Arias achégannos un feixe de material moi útil para traballar nas aulas arredor da figura da autora homenaxeada. No Seminario Galán participan as seguintes escolas: CEIP A.D.R. Castelao (Ordes), CEIP Eusebio da Guarda (A Coruña), CEIP Fogar (Carballo), CEIP Galán (Oseiro-Arteixo), CEIP G. Torrente Ballester (Sigrás-Cambre), CEIP J. Rodríguez Otero, (Buño-Malpica), CEIP Manuel Murguía (A Coruña), CEIP María Pita (A Coruña), CEIP Milladoiro (Malpica), CEIP Montel Touzet (A Coruña), CEIP Plurilingüe San Pedro de Visma (A Coruña), CEIP Ramón de la Sagra (A Coruña)

O colexio onde Xela Arias estudou a partir dos sete anos e onde estudaron tamén os seus irmáns acolleu a presentación do proxecto Primavera das Letras en 2021. O evento contou coa colaboración dunha representación de alumnas e alumnos do colexio, que representaron distintos momentos vitais de Xela Arias e lles puxeron voz a varios dos seus poemas. Nos blogs do EDLG e da biblioteca cóntannos outras actividades realizadas en homenaxe a Xela.

Como en anos anteriores, o Departamento de Lingua Galega desta escola, a través do seu proxecto Cinema Porviso, elabora un telexornal dedicado á figura homenaxeada no Día das Letras Galegas.

O alumnado de primaria envíanos este vídeo cunha composición musical titulada "Mulleres nas Letras Galegas" e o alumnado de secundaria elaborou estoutra peza sobre Xela Arias.

A biografía de Xela Arias, Xoga con SuperXela ou A Granxa de Xela son algunhas das actividades elaboradas polo centro.

"As familias tamén contan", a Carreira pola Lingua, un tríptico ou recitado de poemas son algunhas das actividades realizadas no centro. Na web do colexio e na da biblioteca hai varios vídeos que resumen o traballo realizado.

Tres ligazóns resumen o Día das Letras da escola: a coreografía argallada por unha alumna, o videoclip baseado nun poema de Darío a diario con dramatización inspirada en Non te amola, e a actuación ao vivo da canción "Canto sei", narrando a biografía de Xela Arias.

No blog O Cantil das Palabras temos o resumo das actividades realizadas polos nenos e nenas desta escola en homenaxe a Xela Arias. Inclúe un mural interactivo con traballos do alumnado. 

Aquí temos varios dos recursos creados pola escola para festexar o Día das Letras Galegas: o vídeo titulado Letras decoradas e dúas actividades, unha en versión doada e outra en versión difícil.

Marcapáxinas, material para colorear, actividades interactivas, unha exposición a cargo do alumnado de infantil e primaria e unha guía didáctica son as actividades das que nos contan no blog Melloramos o noso galego.

O recuncho de Pistacho, blog da biblioteca desta escola, ofrécenos o vídeo Vida de Xela Arias, a actividade principal que pechou a homenaxe do colexio á homenaxeada co Día das Letras Galegas. Xela nena, Xela en Xerais, Contos ao teléfono de Gianni Rodari, Xela editora son as pezas propostas nunha obra ten como protagonista o alumnado de infantil 5 anos, e o de primaria de 3ºA, 3ºB e 4º.

No blog da biblioteca, Reino de Fantasía, están as achegas do colexio: un podcast incluído no programa de radio escolar ‘Cobres nas ondas’, onde o alumado de 5º de primaria conta un chisquiño da vida e obra da homenaxeada. Incorpora ademais unha canción gravada no propio programa, onde interpretan a canción "Darío son(g)", composta polo alumnado de 6º curso, sobre un poema do libro Darío a Diario. Por outra parte, o alumnado de 4º curso realizou unha presentación con caricaturas e alumnado de 5º e 6º de primaria móstranos en directo, tanto a canción como unha coreografía creadas polo alumnado de 6º.

Murais, biografía musicalizada, traballos de investigación nas aulas, obradoiros de poesía. Este é un resumo das actividades realizadas no centro durante a súa semana das Letras Galegas.

Neste vídeo recóllese a peza musical dedicada a Xela Arias elaborada pola escola para conmemorar o Día das Letras Galegas.

A escola realizou unha páxina web especial para recoller a información sobre a homenaxeada. Desde os equipos de biblioteca e dinamización da lingua galega propuxéronse varias actividades: por grupo clase e de xeito colectivo (Mural do Vocabulario..., Contos e Cantos, Cancións e Bailes e outros traballos). Tamén se realizaron programas especiais de ‘Radio na Biblio’.

O alumnado de educación infantil traballou un poema de Xela Arias dedicado ao seu fillo Darío. Contouse coa colaboración das familias que achegaron fotografías familiares onde aparecen persoas nas distintas etapas da vida. Ademais musicouse o poema con música propia feita no centro. As voces son do alumnado de infantil e dunha mestra. Nesta páxina fálannos desta e doutras actividades.

Aquí temos a listaxe de actividades do centro:
- Recursos no blog para compartir coas diferentes aulas.
- En 4º de primaria encargáronse de facer o vídeo sobre Xela Arias.
- Os alumnos e alumnas de 1º e 2º contáronse contos en galego entre eles por recunchos exteriores do cole.
- En 3º contaron un conto que tiñan pintado nun paraugas para un proxecto novo que chamaron "Paracontos".
- En 5º gravaron o seu conto xirando tamén o seu paraugas.
- En 6º gravaron o conto do seu libro e fixeron un kamishibai.

Entre outras actividades, a escola realizou esta serie de actividades para homenaxear e coñecer máis a Xela Arias: 1, 2, 3, 4, 5 e 6.
E aquí temos tamén os carteis elaborados polo alumnado: 1 e 2.

Aquí nos resumen toda a actividade da escola para as Letras Galegas 2021:
Proposta de actividades 3º trimestre: 'Construíndo un mundo mellor!'
- Leo le... Letras Galegas!
- Xela Arias: recursos.
- Obradoiro de poesía Xela Arias: 4º de primaria.
- Malpica nun mar de letras. O exército das paxariñas.
- Letras Galegas e Laboratorio de Son.

Así conmemoraron no colexio o Día das Letras Galegas dedicado a Xela Arias:
- Pasapalabras sobre Xela Arias, realizado polo alumnado de robótica (6º curso).
- Listaxe con poesías de Xela Arias recitadas polo alumnado de 2ºA, 3ºB, 5ºB, 6ºA e 6ºB.
- Recursos creados en Genially, que inclúen biografía e cuestionarios, tanto para infantil como para primaria.

Durante a semana previa ao Día das Letras Galegas o alumnado dedicou a hora de lectura diaria a textos escritos ou traducidos por Xela Arias. Cos carteis facilitados polo Seminario Galán fixeron no patio unha xincana contestando preguntas, e obtendo as respostas nos carteis. Ademais, realizaron esculturas inspirándose nos poemas de Tigres coma cabalos e cada aula escolleu unha palabra que a representara. Aquí podemos ver o resumo.

Un programa de radio especial na emisora escolar, representación de obras de teatro, decoración de corticeiras e un festival, no que non faltaron as actuacións musicais e o baile. Cóntannolo no blog da biblioteca.

Proxecto de Pop Art con Xela Arias.
Vídeo con imitacións de portadas de libros en galego.

Nesta serie de dous vídeos, explícannos a historia creada cos nenos e nenas da escola arredor de Xela Arias. No primeiro podemos ver o relato que introduce ao xogo sobre Xela e no segundo vídeo a solución da historia e imaxes das tarefas realizadas no xogo.

A escola organizou o festival 'Faladoiro dixital de Primavera' dedicado a Xela Arias. As actuacións quedaron expostas nun mural colaborativo que publican no blog As palabras máis fermosas do Laxeiro.

Na semana das Letras Galegas a escola uniu a tecnoloxía coas letras na actividade Xela Arias co código. Por outra parte, o alumnado de 5º recolle en vídeo a súa actividade “En defensa do galego”.

Neste vídeo resumen os eventos principais en homenaxe a Xela Arias. Ademais, nestoutro vídeo explícannos a actividade sobre bolboretas, onde cada clase escolleu unha, estudando a súa vida e contorno, e o interactivo realizado ao respecto.

Así xogaron e fixeron versións de poemas o alumnado da aula B de tres anos da escola, en homenaxe a Xela Arias. Por outro lado, o alumnado de 5º de primaria fixo na súa emisora escolar ‘Cadea 18’ un podcast sobre o Día das Letras Galegas e Xela Arias.

A partir da idea da Xela nena que ilustrara o libro Os soños na gaiola de Manuel María, propuxéronlle ao alumnado de infantil facer un mural en formato de crebacabezas con diferentes técnicas artísticas. En primaria a proposta foi elaborar ilustracións a partir dunha preselección de versos da autora homenaxeada. Na web poden verse os traballos dixitalizados. Por outro lado, desde o EDLG fixeron unha biografía para montar unha gravación que as alumnas e alumnos reproduciran tendo de fondo unha imaxe relacionada. Asemade para completar a montaxe contaron coa colaboración do editor Fran Alonso, a Fundación Manuel María e o grupo A Banda da Loba.

O alumnado de 4ºB aproveitou o III Concurso de Podcast Radio na Biblio para elaborar unha peza sobre Xela Arias. Posteriormente nenas e nenos realizaron un programa máis amplo sobre a autora e un específico para a entrega de premios do concurso especial organizado sobre Xela. Por outra parte, o alumnado de 6º fixo un boletín informativo sobre a homenaxeada e no blog da biblioteca realizou ademais unha peneira de materiais.

“Como eras cando nena?”. É unha das preguntas que lle fai a unha imaxinada Xela Arias o alumnado do colexio na entrevista especial que nos achegan en vídeo, xunto coa súa actividade ‘Sementando palabras’.

Desde a biblioteca escolar Paula Carballeira cóntannos algunha das actividades: “Traballamos con códigos QR e cos robots. Recitamos os seus poemas. Coas familias, fixemos muraliños coas súas palabras. Elaboramos marcapáxinas e chapas (as de Primavera das Letras, precisamente). E, como nos gusta celebrar as letras no bosque, pintamos follas cos seus versos, para colgar da sobreira”.
- Escornabot Xela
- Escornabot Arias
- Escornabot obra
- QR 1
- QR 2
- Xela en palabras
- Darío nos Casais
- Letras Galegas 2021

A música de Pakolas, a elaboración dun mural en homenaxe a Xela Arias e a publicación dun novo número da súa revista A pita faladora son as actividades principais da escola arredor do Día das Letras Galegas 2021.

No blog da biblioteca da escola, O Recuncho de Mila, temos un resumo das actividades en homenaxe a Xela Arias, nun vídeo onde participou todo o alumnado, dende 4º de infantil ata 6º de primaria.

‘Olladas e risos’ e o título do conto escrito por un exalumno da escola que hoxe xa ten 12 anos e ao que lle puxo debuxos actual alumnado de 5 anos. Podemos ver o resultado nun vídeo. Os nenos e nenas tamén realizaron carautas e retratos personalizados de Xela Arias. Por outra banda, cada aula elaborou un gran crebacabezas ocupándose dun tema: a presentación da escritora, as profesións que tivo, os lugares onde viviu e traballou etc. Logo formaron un mural xigante con todos eles. Por último, alumnado de 4 anos realizou carautas en lembranza de Rosalía de Castro, aprendendo máis sobre quen foi a escritora homenaxeada nas Letras Galegas de 1963.

O obradoiro ‘pi-XELA-me’ no que os nenos e nenas traballaron a figura de Xela Arias empregando distintas técnicas audiovisuais (croma, stop motion, fotografía...) é a actividade principal durante o Mes das Letras Galegas da escola. Nun informativo especial recompilan o traballo nas aulas.

O Bloguesquío, a web da biblioteca da escola, publica o resumo das actividades: ‘A festa das Letras’ inclúe actuacións preparadas nas aulas coma homenaxe a Xela Arias, unha romaría campestre como festa de fin de proxecto e unha montaxe de todo o alumnado do colexio tocando o himno galego.

A comunidade educativa destas cinco escolas uniu esforzos para a celebración das Letras Galegas en homenaxe a Xela Arias. Amósannos o resultado neste vídeo.

No blog da biblioteca da escola, ‘Rakonto’, podemos ver un vídeo co resumo do traballo realizado polo alumnado para a celebración do Día das Letras Galegas. E nesta ligazón da web do colexio, un amplo resumo de todas as actividades en diferentes aulas: fanzines, debuxos, versos, concursos e outras actividades.

Destacan a adaptación do conto "A fraga dos paxaros faladores e a fraga leopardicia" realizada polas nenas e nenos sobre o escenario e que podemos ver neste vídeo.

- Elaboración dun mural dixital con enlaces a distintas actividades xa elaboradas por outros centros e algunha da propia escola.
- Música tradicional no día a día con cancións tradicionais e unha actuación dun grupo de música da vila.
- Mural colaborativo de educación infantil, 1º e 2º de primaria.
- Obradoiro de poesía sobre Xela Arias.
- Programa de radio con especiais adicados ás Letras Galegas e a Xela Arias.

A listaxe inclúe actividades plásticas, comunicación lingüística, música, robótica... organizadas polos equipos de biblioteca, biblioteca creativa, ENDL e AAEE, Aula de música e plástica. Na web da escola resumen, entre outras, as seguintes:
- Exposición de marcos de fotos realizados con material de reciclaxe con retratos do alumnado inspirados nos versos de Xela Arias. Publicado no blog da biblioteca escolar A Sombra do Érbedo.
- Visita sorpresa de robots cargados con versos de Xela Arias e flores feitas ca impresora 3D. O alumnado de 6º levou os robots ata as aulas para facer a entrega dun poema e dunha flor en 3D.
- Coreografía e canción interpretada polo alumnado de 5º e 6º nun acto do centro. 
- Lectura e recitado de poemas da autora a través da megafonía e outras actividades no patio. 

Achégannos un vídeo coa participación de nenas e nenos ilustrando versos de Xela Arias. A canción é unha adaptación de anacos de poemas de Xela Arias, con música de Susa Herrera. O alumnado de 3º ciclo cantou e tocou instrumentos de placas e Paula García, a mestra de música, acompañou coa zanfona.
Por outro lado, o propio Día das Letras Galegas organizaron o seguinte:
- 2º ciclo: biografía de Xela Arias acompañada de instrumentos de percusión.
- 1º ciclo: unha obriña de teatro baseada nun conto de Xela Arias.
- 3º ciclo: a canción utilizada para a montaxe audiovisual, "Busco o modo de te acompañar".
Unha vez rematadas as actuacións ao aire libre, cada grupo marchou á sua aula para facer un taller de chapas: na chapa podían poñer por que lles gusta falar galego ou escribir e debuxar unha frase feita do noso idioma.

O alumnado de primaria elaborou un audio-conto sobre o libro Non te amola!. O alumnado de infantil fixo un mural con material de refugallo, tras traballar as diferentes propostas didácticas recollidas na páxina Primavera das Letras, “na que vimos unha Xela moi comprometida co medio ambiente”, cóntannos. As aulas de infantil tamén nos contan cousiñas de Xela nestoutro vídeo. O alumnado de 4 anos ilustrou o poema “Ningún coma ti”. Outras actividades: minilibros sobre a biografía de Xela Arias polo alumnado de 1º primaria, contacontos en familia ou elaboración de revista da escola. Neste arquivo podemos consultar o resumo completo das actividades.

Fixeron un crebacabezas sobre Xela Arias e as súas obras e vida, cortándoo en anacos para colorear. Tamén unha árbore con libros simulando as follas e unha romaría virtual (con actuacións previamente gravadas), combinando bailes e música con lecturas de obras da homenaxeada e outras lecturas de cartas á autora elaboradas polo alumnado de secundaria. Todo no blog do EDLG e tamén neste vídeo da romaría.

‘O souto das letras’ é a actividade principal do colexio, así nola explican: “Decidimos aproveitar a contorna rural na que se sitúa o noso centro como recurso de aprendizaxe e deste xeito xorde ‘O souto das letras’. Cada grupo de alumnado escolleu unha obra escrita en galego e tentamos representar algo simbólico desa obra nunhas árbores. Escollemos árbores autóctonas galegas, como os castiñeiros e os carballos, poñendo en valor estas especies. As pinturas empregadas para representar graficamente as obras nos troncos das árbores son totalmente inocuas e polo tanto totalmente respectuosas co medio ambiente”. No perfil de Instagram do centro podemos ver o resultado.

En colaboración co Seminario Galán e co ilustrador Carlos Gallego Domínguez, realizaron este vídeo narrado polo alumnado de 5º de primaria. A experiencia foi unha das iniciativas presentadas na Xornada do Día das Letras Galegas 2021 organizadas pola Secretaría Xeral de Política Lingüística.

Os equipos de biblioteca e dinamización traballaron xuntos nunha homenaxe a Xela Arias para a que decidiron destacar a súa faceta de tradutora. Ao longo da semana das Letras Galegas, nas sesións dedicadas á lectura centráronse na obra Contos ao teléfono, dándolle valor á importancia do idioma e a ampliar o vocabulario do alumnado en galego. Crearon un vídeo dicionario coas palabras preferidas do noso idioma onde colaborou toda a comunidade educativa.

Na ferramenta Kahoot elaboraron este conxunto de actividades sobre Xela Arias. Tamén un vídeo sobre a vida e obra da autora e un xogo de escape. Nestoutro vídeo recóllese a actividade de recitado e ilustración do alumnado de 1º e 2º de primaria.

Na ampla peneira de recursos que podemos atopar na páxina especial da aula virtual do centro sobre Xela Arias, hai catro apartados de colleita propia que destacan para nós: o díptico, a biografía, un brincaletras e un conxunto de actividades interactivas.

O Día das Letras Galegas foi o escollido para agasallar a gañadoras e gañadores do Certame Literario da escola. A bolsa que se lles regalou fai mención ao traballo desenvolvido no proxecto dedicado a personalidades galegas do século XX. Os traballos premiados poden verse na revista escolar anual, que inclúe tamén o monográfico sobre Xela Arias. No blog Habelas Hainas 7.0 recóllese todo o traballo relacionado coa lingua galega.

Elaboraron esta presentación gráfica para coñecer a figura e obra de Xela Arias e gravaron un vídeo cunha representación do alumnado recitando poemas da autora.

Partindo dos recursos da Rede, cada aula realizou diferentes actividades sobre Xela Arias ao longo do mes de maio. Tamén recibiron a visita de Paco Nogueiras para conmemorar dun xeito festivo e lúdico a festa das Letras Galegas. Nos blogs do ENDL e da biblioteca recóllense todas as actividades relacionadas.

O libro Darío a Diario foi o eixe principal da actividade de recitado de poemas organizada polo alumnado de 5º e 6º de primaria e que se recolle neste vídeo.

No blog Sentindo o Galego comparten unha presentación gráfica realizada en homenaxe a Xela Arias.

Este blues de Xela Arias, con música e versos acompañado das creacións artísticas do alumnado e a voz do profe Nacho, é unha das actividades principais do centro. Ademais, aproveitando os micrófonos da radio da escola, elaboraron este programa especial, titulado ‘Tes que plantarte con Xela Arias’.

A escola homenaxeou a Xela Arias facendo unha exposición de retratos e caricaturas da autora.
En cada grupo burbulla traballáronse contidos interactivos e fichas imprimibles tanto de elaboración propia como as do Seminario Galán. Ademáis, co grupo Dinamo, fixeron unha xincana das letras. Podemos velo todo aquí (hai que premer en “Acceder como convidado”).

Durante a semana das Letras Galegas o alumnado do centro revisou materiais na rede e participou na actividade Xeliña fala galego. Nenas e nenos convertéronse en poetas cun obradoiro da Asociación de Escritores en Lingua Galega, representaron a canción “Meu mundo é”, asistiron ao espectáculo “Senlleiras” de Pedro Brandariz, fixeron un concurso de caricaturas e elaboraron chapas e marcapáxinas, afondaron nas suxestións da biblioteca, xogaron no obradoiro “Quen dis que é?”, interpretaron a "Muiñeira de Ponte Sampaio" e contactaron con alumnado doutros recunchos de Europa para celebrar as Letras Galegas.

No web do EDLG podemos ver un vídeo presentación do “Espazo para as Letras”. Tamén temos toda a información sobre as actividades arredor da biografía e obra de Xela Arias neste documento que nos envían.

Destacan esta muiñeira especialmente preparada polo alumnado que, “xunto co emprego do galego, fortalecer e divulgar o noso patrimonio artístico e cultural” centrou a homenaxe para o Día das Letras Galegas.

En colaboración co equipo da biblioteca, desenvolveuse unha actividade de robótica para traballar as Letras Galegas e a figura e a obra da homenaxeada. O Himno galego foi outro momento importante. Tamén realizaron este conxunto de actividades: pasapalabras para 5º e 6º, unha biografía de Xela Arias con pictogramas, unha actividade coa ferramenta Genially e o alumnado de 6ºB elaborou unha serie en banda deseñada sobre a vida e obra de Xela Arias.

Aquí temos o cartel en homenaxe ás Letras Galegas, tamén o tríptico informativo-didáctico e un mural ou un recitado de poesía de Xela Arias.

O equipo da biblioteca e o do EDLG colaboraron na realización de varias actividades entre as que destacan a elaboración de varios murais e a Xincana de Xela Arias.

O primeiro vídeo é unha fotobiografía instalada na carballeira do colexio realizada polo alumnado de infantil. Mentres, alumnado de 1º cóntanos moitas cousas da vida de Xela Arias. En ‘Poetizamos 1’ podemos ver como alumnado de 3º versiona o seu "Monólogo adicto" coa música de Guadi Galego. E en ‘Poetizamos 2’ as nais do alumnado de 4º acompañan a lectura dos versos de Xela por parte dos seus fillos e fillas, mentres a clase de 6º agasalla cos seus versos "ás raíñas parlantes, a esas mans únicas que nos acompañan e agariman toda a vida". Os nenos e nenas de 2º debuxaron as historias de ‘Non te amola’ e os de 6º agasállannos co relato de fragas, paxaros faladores, leopardos, edificios sen fin, magos e soños. Darío, o fillo de Xela, envioulles este vídeo para axudarlles a coñecer mellor á homenaxeada. E para rematar a festa, música e baile en lembranza da autora. Todo o resumo aquí.

O proxecto titúlase imaXELAndo. O alumnado fixo un abecedario con palabras fermosas en vídeo relacionadas con Xela Arias e representou un relato do libro Contos ao teléfono traducido por Xela, "Confundindo historias", en formato vídeo en distintos cursos. Os de 3 anos simularon falar con Xela por teléfono, os de 5 anos fixeron un “Conversaconto” e os de 1º fabricaron uns teléfonos con vasos de iogur para falar coa homenaxeada e preguntarlle cousas relevantes da súa vida e carreira profesional. Aquí temos todo o resumo.

A semana cultural acolleu como cada ano as principais celebracións do Día das Letras Galegas, co alumnado de todos os cursos preparando actuacións diversas de forma voluntaria. Ademais da homenaxe a Xela Arias, nenas e nenos de 3º e 5º de primaria fixeron un recitado de poemas doutros poetas galegos. Aquí temos o resumo día a día:
- Declamación de poemas
- 1º día da semana cultural
- 2º día da semana cultural
- 3º día da semana cultural

As nenas e nenos de 5º prepararon xunto co coordinador da Radio Escolar un programa que se emitiu na semana das Letras Galegas. Cada aula da escola preparou un pequeno vídeo para realizar entre todas todos unha composición de todo o centro. Doutra banda, o alumnado de 5º fixo un recitado de poemas da autora. Tamén nos envían o Pasapalabra que crearon. Ademais, destacan a revista Latexos de Negueirós. Máis información na web da escola e na das aulas de primaria.

No blog ‘A Xoaniña Lisa’ temos un resumo en vídeo da semana das Letras Galegas: proxección de filmes en galego, realización de murais e decoración de corredores, cancións e coreografías, maratóns de lectura e sesións nas que o alumnado de 5º e 6º lles leron aos máis pequenos os Contos ao teléfono de Gianni Rodari traducidos por Xela Arias. Ademais, no blog ‘O Bullote do Bibei’ temos un resumo das actividades realizadas polo alumnado para afondar na vida e obra da homenaxeada.

Subliñan desde o centro que a celebración do Día das Letras Galegas “non foi algo puntual, senón que comezamos xa no mes de marzo a investigar e traballar sobre a homenaxeada”. O Día da Poesía xa foi aproveitado para facer un recital de poemas de Xela Arias. Aquí temos o resumo da Primavera das Letras da escola:
-Recital de poesía cunha selección de poemas do libro Darío a diario. Participaron todas as aulas de infantil e primaria e graváronse un total de dez vídeos, un por cada aula.
-Pasapalabra de Xela Arias e actividades interactivas de verdadeiro ou falso elaboradas coa ferramenta Genially, presentación en Power Point sobre a vida e obra da poeta, rebumbio de letras coas súas facetas profesionais, encrucillado, minilibro co resumo da biografía da autora, marcador e marcapáxinas. Todo aquí.
-Retrato da autora e recitado dun poema de Darío a diario polo alumnado de 6º de infantil.
-Actividades interactivas de investigación con xogos de pistas baixo o título “Descubrindo a Xela Arias” elaboradas coa ferramenta Genially e publicadas no blog da aula de 3º de primaria.

O Mes das Letras Galegas da escola acolleu a celebración do obradoiro "Cada día, familia", da elaboración do Mural Letras Galegas, a realización do “Libriño Xela” e dunha homenaxe a Rosalía de Castro.

A través do proxecto ‘Radio na biblio’, a escola aproveitou os micrófonos de Radio Rosiña para elaborar un programa especial para coñecermos a Xela Arias. Paralelamente, alumnado de 1º e 2º de primaria e de 3º e 4º realizaron cadanseu programa dedicado a Xela e os grupos de 5º e 6º elaboraron un sobre a importancia das linguas. Podemos escoitalos aquí. Ademais, alumnado de 3º a 6º participou nun obradoiro de poesía con Andrea Barreira. Como noutras ocasións, aproveitaron para unir tamén a celebración dos Maios á homenaxe ás Letras Galegas.

Os dous centros escolares colaboraron para esta homenaxe a Xela Arias. Na ligazón que nos achegan podemos ver como realizaron a documentación sobre as regueifas e sobre Xela Arias. A continuación, escoitaremos como regueifaron sobre a vida e obra da autora. Nas pezas participou todo o alumnado e mesmo algunhas mestras.

O equipo da biblioteca e o EDLG colaboraron coa ANPA na celebración desta romaría das Letras Galegas en homenaxe a Xela Arias.

Cóntannos que aproveitaron para unir as homenaxes a Emilia Pardo Bazán, que lle outorga nome á propia escola, e a Xela Arias ao longo da primavera. No blog DinamizaChouzo reúnen todas as actividades, como por exemplo esta actividade sobre Xela Arias e estoutra sobre Emilia Pardo Bazán.

Aquí podemos ver a recompilación da semana das Letras Galegas da escola. Entre outras actividades: o maratón poético de Radio Sequelo, a viaxe no tempo para entrevistar a Xela Arias. Tamén esta colección de vídeos para o fomento do galego: Verdello, 20 razóns para falar galego, Le galego ou Polo pan. A primavera das Letras Galegas da escola incluíu tamén actividades para conmemorar o Día do Libro revisando os contos clásicos e rachando cos estereotipos. Ademais, realizaron un obradoiro de coplas dos Maios antes da propia festa dos Maios (para isto aproveitaron un manual elaborado en cursos anteriores).

Ofrécennos a biografía de Xela Arias explicada polo alumnado de 6º de primaria que, previamente, fixo un traballo de investigación sobre a autora. Ademais, o telexornal ‘O Ramo cóntache’, elaborado trimestralmente, dedicoulle esta edición ao festival das Letras Galegas da escola.

Xela Arias acompañou durante o mes de maio moitas actividades: na festa, nas lecturas, nas reflexións ou no certame de poesía. Este é o resumo. No blog xeral: certame de poesía, festa das Letras e poemas publicados. No blog do equipo de dinamización: recursos a analizar e festa das Letras. No blog da biblioteca: Lemos con Xela Arias. No blog de valores: reflexionamos sobre a mentira.

A semana das Letras Galegas incluíu a confección dun libro en formato de banda deseñada sobre a biografía de Xela Arias onde as narradoras eran as mulleres anteriormente homenaxeadas no Día das Letras Galegas. Tamém simularon a participación de Xela Arias nunha conferencia de prensa, realizaron marcapáxinas ou elaboraron unha actividade especial sobre os maios, entre outros. Explícannos aquí todo o que fixeron.

Realizaron dous contidos sonoros en colaboración co proxecto RTV Enxebre e Laboratorio de Radio. En primeiro lugar, un concurso literario sobre Xela Arias arredor da súa biografía. Por outra parte, a actividade ‘Como despedirías a unha poeta’, na que o alumnado se inspirou no libro de Emma Pedreira e Laura Romero, XelArias, Palabra a Intemperie. Tamén realizaron un concurso de microrrelatos e a actividade ‘Creando arte efémera’.

Neste vídeo podemos ver o traballo creativo en forma de debuxos, murais e colaxes para coñeceren a vida de Xela Arias. Nestoutro vídeo temos unha infografía sobre a autora realizada usando a técnica de ‘stop motion’. E nun terceiro vídeo vemos o ‘rosco’ sobre a homenaxeada que fixo o alumnado de 1ºC. Todas as actividades están recollidas no blog da escola.

Os equipos da biblioteca e de dinamización colaboraron para as Letras Galegas e a homenaxe a Xela Arias. Aquí podemos ver a actividade principal.

Durante o Mes das Letras Galegas as aulas foron introducindo a figura de Xela Arias a través de obradoiros onde o alumnado traballou por grupos. De xeito paralelo convocouse a XXX edición do Certame de Contos das Letras Galegas do colexio. Xa na semana das Letras Galegas, substituíuse o tradicional festival por un conxunto de actividades que incluíron un especial de Radio Guímaro co alumnado de 5º e 6º, un acróstico colectivo ou un rap sobre a súa vida e obra. Aquí podemos ver o resumo.

Aproveitaron o proxecto de centro ‘21 días en galego’ para introducir un tempo específico para a autora homenaxeada no Día das Letras Galegas. Isto incluíu memorización e recitado de versos, relevos poéticos por parellas con versos da autora, escritura creativa, conciencia fonolóxica, decoración e outras actividades que nos resumen aquí.

As nenas e nenos de infantil e primaria escolleron distintos poemas de Darío a diario. Tras traballalos na aula, elaboraron distintas producións sobre os sentimentos e ideas que lles transmitía a lectura dos poemas, que se recolleron en dous vídeos que podemos ver aquí.

Biografía, versos, narración e música para coñecermos mellor a Xela Arias, da man do alumnado de 2º e 4º de primaria nos dous vídeos que podemos ver na web da escola.

Alumnado de 3º de primaria elaborou unha peza especial para a radio escolar sobre Xela Arias. Á súa vez, o alumnado de 6º realizou a montaxe de vídeo que acompaña o audio. Aquí podemos velo.

No blog BiblioGreta móstrannos os dous vídeos que resumen as principais actividades. En primeiro lugar un rap que bailaron e cantaron todas as aulas. En segundo lugar, a representación de dous dos relatos de Contos ao teléfono, de Gianni Rodari, traducidos ao galego por Xela Arias.

A través deste mural interactivo peneiraron actividades para as aulas sobre Xela Arias. Na semana do 10 ao 14 de maio realizaron un proxecto de fomento da lingua galega baixo o lema “Non confines o galego”. Ademais dedicáronlle unha atención especial a Rosalía de Castro. Por outro lado preséntannos outros proxectos de dinamización da lingua galega tanto na primavera como ao longo de todo o curso.

O alumnado traballou para atopar novas palabras a través dos poemas e textos de Xela Arias. Ademais, as nenas e nenos de 5º de primaria realizaron unha presentación especial da autora para o alumnado de infantil.

A través dunha serie de vídeos explícannos a actividade ‘Xela tradutora: unha viaxe a través das linguas', coa que nos contan que intentaron dar mostra da importancia de todas as linguas e do enriquecemento que produce coñecelas e utilizalas. Por outra parte, destacan o concurso literario ‘Laxe das Rodas’, no que participa todo o alumnado. Aquí podemos ler algunhas das historias presentadas.

Un vello vídeo da biblioteca de Rabuñoso simula unha entrevista con Xela Arias. A partir de aí, o traballo de investigación das nenas e nenos de 6º, xunto ao laboratorio de Máxica, permite compoñer, con cachiños de cada escola do Colexio Rural Agrupado, un vídeo completo co que coñecer a fondo a autora. Para facelo, cada grupo recibía só anacos da entrevista e cada aula tiña que descubrir aspectos da vida e obra para completalo.

De todo o traballo realizado arredor das Letras Galegas e Xela Arias destacan para nós, en cadanseu vídeo, os proxectos ‘Recitando a Xela’ e ‘Debuxamos a Xela’.

Coordinados pola responsable do Equipo de Dinamización Lingüística, cada ciclo escolar realizou un conxunto de Pasapalabra, de menor a maior complexidade. Podemos consultalos todos no blog ‘A palabra saborosa’.

A faceta de tradutora de Xela Arias foi unha das inspiracións para o traballo co alumnado de infantil da escola. Aquí nos relatan como elaboraron un mural coas nenas e nenos de 3, 4 e 5 anos, onde se debuxaron bocas das que saían palabras en diferentes idiomas. A homenaxe a Xela Arias decorou a entrada do colexio.

Ademais de irlle achegando novas e ligazóns sobre Xela Arias á comunidade educativa ao longo do curso e participar nos concursos convocados polo concello (‘Bergondo nun conto’ e ‘Concurso de marcapáxinas’), o alumnado realizou traballos de aula sobre a autora homenaxeada. En primaria aproveitaron para elaborar un mural onde se foron repasando todos os autores e autoras homenaxeados desde que se iniciou a celebración do Día das Letras Galegas. Aquí podemos ver as fichas realizadas, que inclúen caricaturas de todas as persoas homenaxeadas.

O alumnado traballou sobre as orixes da conmemoración do Día das Letras Galegas e de xeito paralelo afondou no coñecemento da obra e a biografía da homenaxeada en 2021. Neste vídeo faise unha lectura do conto de Xela Arias 'A fraga dos paxaros faladores e a fraga leopardicia'. Nestoutra ligazón do blog da escola podemos ver as orixinais composicións a modo de retrato da autora.

Na páxina do centro pode verse o traballo levado a cabo con motivo do Día das Letras Galegas dedicado a Xela Arias. Por unha banda está unha adaptación que fixo o Equipo de Dinamización da Lingua Galega do poema número 2 do libro Darío a Diario de Xela Arias ao que o profe Jose lle puxo música. Está ilustrado con imaxes do alumnado e das súas familias, ás que se lles pediu colaboración. Hai tamén unha pequena biografía de Xela Arias contada por un alumno e unha alumna do Programa Formativo Básico. Pode escoitarse tamén un poema de Xela, traballo colaborativo no que participou tamén alumnado do CEE Infanta Elena de Monforte de Lemos. Tamén podemos ver o resumo da celebración do acto do Día das Letras Galegas e do conto ‘Trabucando historias’, traducido pola autora, representado por docentes do colexio. Finalmente, achégannos unhas pezas de música galega cantada por Sofía, alumna do centro.

O blog ‘Fala en galego’ recolle diversas actividades realizadas: un mosaico de palabras, unha biografía ilustrada, a adaptación a banda deseñada do conto 'A fraga dos paxaros faladores e a fraga leopardicia' que fixo o alumnado de 3º de primaria, o mural elaborado polo alumnado de 4º, as composicións inspiradas en ‘Tigres coma cabalos’ que fixo alumnado de 5º ou o vídeo ‘A Pontevedra das Letras’ que montou o alumnado de 5º e 6º.

As principais actividades que destacan para nós son o Quiz dardos dispoñible aquí, a ruleta de palabras Xela e esta homenaxe a Rosalía de Castro.

Destacan unha actividade de investigación sobre a biografía e a obra de Xela Arias, que incluíu despois a gravación nunha tableta interactiva para que os máis pequenos puidesen escoitar e aprender datos da autora. Tamén fixeron un obradoiro da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega coa colaboración da Deputación de Pontevedra. Remataron o ‘Maio das Letras’ cunha actividade sobre mulleres galegas e, no marco dun curso con moita implicación na área de Igualdade, o alumnado investigou tamén sobre as homenaxeadas co Día das Letras Galegas. Todo no blog ‘As pegadas de Arnaldo’.

No blog ‘AuGalego’ temos un vídeo resumo do obradoiro de Xela Arias onde se recollían diversas facetas da vida da autora. O alumnado realizou carteis ambientais e decorou a imaxe de Xela. Achégannos tamén imaxes do traballo acompañadas da música de ‘A banda da Loba’. Tamén nos recomendan a muiñeira colectiva de homenaxe a Xela Arias. Toda a información aquí.

Algunhas das actividades foron: decoración de zonas comúns, o aproveitamento das frechas do itinerario Covid do centro para inserir as “palabras preferidas” da comunidade educativa, o reparto de poemas de Xela Arias a todos os cursos e grupos para traballalos e ilustralos en todas as aulas, elaboración de camisetas, retratos da homenaxeada ou a investigación sobre persoeiros galegos. Ademais, destacan o rap ‘Vibrando con Xela’, que mereceu o premio do III Certame O Vello dos Contos, a curtametraxe de animación ‘Non te amola’ ou ‘Na busca do Felino Vermello’, historia inspirada en Xela Arias finalista do certame Radio na Biblio. Temos aquí un vídeo resumo de todas as actividades e tamén neste arquivo un resumo dos principais eventos.

O alumnado de infantil fixo un cartel dedicado a Xela Arias e o de primaria participou no certame literario nas modalidades de relato, poema e banda deseñada. Podemos ver os traballos premiados aquí. Na web do colexio, que foi fornecendo de materiais e recursos sobre a autora durante todo o curso, podemos ver outras referencias de actividade, como a revista do centro Novas de Mondego. Ademais, en coordinación coa Biblioteca, o equipo de lingua realizou unha participación activa nas redes sociais (Facebook, Instagram e Twitter da escola) e tamén colaboraron cos blogs e fomentouse o espazo de xogos para a promoción da lingua galega.

Un crebacabezas sobre a biografía de Xela Arias, un mural con retratos de Xela e un mural poético ‘De Rosalía a Xela’ son algunhas das actividades presentadas no blog ‘A Biblioteca e e EDLG de Nadela’. Ademais, en relación co libro Non te amola!, cada curso reinterpretou un conto de forma creativa: con ilustracións, inventando un remate diferente, creando outros contos baseándose nos personaxes, banda deseñada, a película ‘Os avós van ser coma o cine’ ou o vídeo con ilustracións e lectura ‘Andei investigando que facer’. Estas e outras actividades podemos velas organizadas nesta ligazón de Genially

‘A Xoaniña Rosalía', o blog da biblioteca, móstranos o conto feito por todo o alumnado en homenaxe a Xela Arias. Elaborouse para ser usado co kamishibai da biblioteca e cada imaxe foi decorada por unha das escolas integrantes deste CRA. Para facelo usaron distintos materiais e técnicas de colaxe e, finalmente, plastificárono para conservalo como parte dos materiais bibliográficos do centro.

O gromo de coronavirus no centro impediu realizar o xogo por estacións con diferentes retos organizado para as Letras Galegas. Como alternativa, o alumnado deseñou unhas chapas nas que rotularon algunhas das palabras galegas que consideraron máis fermosas. Colocáronse nun crebacabezas en branco que tiveron que ir completando coas pezas para formar un mural sorpresa de Xela Arias. Logo foron collendo as chapas como recompensa.

Carteis, crebacabezas, peneira de palabras, decoración do centro... Nesta ligazón temos un vídeo cunha peneira de imaxes que resumen a homenaxe da comunidade educativa a Xela Arias. Ademais, tamén nos mostran exemplos das actividades nas redes sociais.

O alumnado homenaxeou a Xela Arias coa realización da curtametraxe ‘1962’, peneirando previamente información sobre a vida e obra da autora para despois elaborar unha montaxe que combina fotografías con actuacións. Ademais, as aulas de infantil e primaria realizaron poesías dedicadas a diferentes membros da familia, inspirándose no libro Darío a diario.

‘A biblioteca de Librín’ recolle algunhas das actividades principais da escola sobre Xela Arias, como a exposición de libros da autora homenaxeada xunto a outras escritoras ás que se lles dedicou o Día das Letras Galegas. Tamén o traballo preparado polo equipo da biblioteca para que o alumnado investigue sobre a autora.

O alumnado aproveitou a emisora escolar Radio Todiño para representar unha entrevista a Xela Arias coa que coñecer mellor a vida e obra da autora.

Envíannos unha imaxe do proceso de elaboración do mural que, na entrada do colexio, homenaxeará a Xela Arias.

O alumnado realizou varios podcasts: ‘Recitamos a Xela Arias’, ‘Ningún coma ti’, ‘Xela dá que falar’, ‘Xeliña dá que falar en galego’. Tamén ‘Ningún coma ti’ é o título do vídeo con música composta polo profesor de música Pablo Gómez e letra baseada nun poema de Xela Arias. Aquí resumen outras actividades, como teatro e certame literario.